Het stille kind: waarom onopvallend niet hetzelfde is als geen probleem

In gezinnen met meerdere kinderen gaat aandacht bijna automatisch naar het kind dat de meeste zorg vraagt. Wat dat doet met het kind dat stil blijft, en waarom dat voor verwijzers een blinde vlek kan zijn.

Aandacht volgt geluid, niet noodzaak 
In een gezin waar één kind kampt met bijvoorbeeld ADHD of gedragsproblematiek, verschuift de aandacht van ouders vanzelf naar dat kind. Niet uit onwil, maar omdat het gedrag daar het meest om vraagt. Het andere kind, dat geen gedoe veroorzaakt en meewerkt, krijgt daardoor structureel minder aandacht. Ouders ervaren dat kind als "geen probleem", en dat is precies waar het risico zit.

Wanneer rustig een rol wordt 
Een kind dat weinig aandacht krijgt, leert zich aan te passen. Trekt zich terug, houdt gevoelens voor zichzelf en vraagt niet om hulp, ook niet als het daar wel behoefte aan heeft. Voor de buitenwereld, en vaak ook voor de ouders zelf, oogt dat kind onopvallend en stabiel. In werkelijkheid wordt de afstand tot het gezin steeds groter.

Waarom dit signalering lastig maakt 
Verwijzing en toeleiding naar hulp gebeuren vaak op basis van zichtbaar gedrag: overlast, schoolverzuim, escalaties. Een kind dat zich terugtrekt, geeft geen van die signalen af. Dat maakt het risico reëel dat dit kind pas in beeld komt op het moment dat de situatie al langer speelt dan nodig was geweest.

Wat hulpverleners hierin doen 
Bij Intensieve Systeembegeleiding wordt bewust naar het hele gezin gekeken, niet alleen naar het kind met het meest zichtbare probleem. Door langere tijd aanwezig te zijn in het dagelijks leven van een gezin, worden patronen zichtbaar die bij een eenmalig gesprek onopgemerkt zouden blijven. Dat maakt het mogelijk om ook het kind te zien dat zelf nooit om hulp zou vragen.